Bali: Een emotioneel afscheid in Candidasa

Wat was het geheim ?

Gisteren had ik met Nyoman, de eigenaar van Uma Agung Bungalows in Sidemen, afgesproken dat hij vandaag voor ons een 'balinees afscheid' zou regelen voor ons groepje. Nyoman zou ' Docter Putu' gaan halen in Sidemen zodat we haar nog een keer konden ontmoeten. Ze zou ons allemaal nog een keer masseren en daarna zouden we met z'n tienen (Noyman en zijn vrouw, Putu, Ketut, Angela, Jan, Erna, Nol, José en ik) gaan genieten van een echt balinees buffet. Ik had aan onze groep niet verteld wat we zouden gaan doen en ze waren dus heel nieuwsgierig. Toen we vanmiddag om 15.00 uur bij Candi Agung aankwamen stond Putu al op ons te wachten. Putu is echt een heel bijzonder iemand (dat heb ik in mijn vorige emails al geschreven) en toen ik haar zag schoten mijn ogen vol tranen.

Nol en Jose, Erna en Jan, zij hebben deze kant van mij nog nooit gezien........ Even later was ik niet meer de enige die zijn tranen de vrije loop gaf. Ook Putu was ge-emotioneerd. Het was een heel bijzonder moment wat we niet gauw zullen vergeten.....

Erna zei het gisteren ook, het zijn vooral de mensen die diepe indruk op haar hebben gemaakt. Ze heeft heel vaak het gevoel gehad dat de de mensen hier dicht bij haar staan. Nog nooit heeft ze zo'n diepgaand contact gehad met de plaatselijke bevolking. Het is prachtig om te zien hoe zij dat ervaart. Ik gun het haar van harte want ik vind haar een fantastische vrouw. Dat vind ik ook van de andere vrouwen in ons gezelschap, José en Angela. Het zijn allemaal vrouwen die met hun gevoel leven. ' Wij mannen' kunnen trots op hen zijn. Het was voor mij een voorrecht om met hen te kunnen reizen, en natuurlijk ook met ' onze mannen' (Ketut, Nol en Jan). Het staat allemaal diep in mijn geheugen gegrift.

Vanmorgen heeft Erna een van de hoogtepunten van haar vakantie beleefd toen zijn op Pantai Pasir Putih samen met Angela ging snorkelen. Het was voor haar de eerste keer in haar leven. In het begin ging het moeilijk omdat ze steeds zeewater in haar snorkelbril kreeg maar toen ze eenmaal in de gaten had hoe het moest was ze niet meer uit het water weg te slaan. Toen ze terug kwam was ze onder de indruk van wat ze onder water had gezien. Super dat ze dit heeft meegemaakt....

Nol had vanmorgen visspullen gekocht en zou voor ons heerlijke Red Snapper gaan vangen. Helaas kwam dat er niet van omdat de kapitein van ons bootje geen goede plek kon vinden om te vissen. Nol heeft toen zijn visspullen maar aan Ketut gegeven die er erg blij mee was. Het was heerlijk om even op zee te zijn. De gladde wateroppervlakte, het rustige briesje, de warme zonnestralen, de bergen in de verte, het gaf ons een superrelaxt gevoel.........

Op dit moment ligt Nol op tafel en hij wordt nu gemasseerd door Putu. Straks ben ik aan de beurt. Dan kan ik afscheid van haar nemen, maar nog niet helemaal want vanavond gaat ze met ons genieten van het balinese buffet. Ze hoort gewoon bij ons en dat voelt ze zelf ook. ' Jullie zijn mijn familie' zei ze in Sidemen toen ze tijdens de laatste massage moest huilen omdat wij gingen vertrekken. Putu is een voorbeeld van alle lieve Balinese mensen die wij tijdens onze vakantie hebben ontmoet. Ze heeft ons hart gestolen.....

Ik ga n u afsluiten anders ben ik te laat voor mijn massage en die wil ik niet missen. Heel veel lieve groeten uit Bali,

Kees Smetsers

Bali: De waterpaleizen van de koning in Tirtagangga en Ujung.

Vanmorgen waren Angela en ik vroeg opgestaan. We worden hier elke keer wakker met de eerste zonnestralen. Buiten is het dan nog niet zo warm en het is dan prima weer om te gaan wandelen. Erna en Jan gingen deze keer ook mee. We begonnen langs de lagune die midden in Candidasa is gelegen, niet ver van Kelapa Mas Bungalows. Het water van de lagune wordt gevoed door een bron bij de dorpstempel. De lagune was vandaag bezaaid met grote lotusbloemen die hun kleurenpracht aan ons toonden. Lang konden we er niet van genieten want het begon te regenen. Vlug liepen we naar het restaurant Dewata Agung dat aan de lagune is gelegen. Op weg daar naar toe hoorden we iemand ' Kees ! ' roepen. Het was Nyoman, de sympathieke eigenaar van Uma Agung, Candi Agung en Dewata Agung. Hij was aan het ' mandiën ' in een kleine poel bij de lagune waarin het water uit de lagune met kracht naar de zee stroomt. Mooi om te zien hoe zo'n zakenman er toch voor kiest om elke dag een bad te nemen in zo'n poel. Nyoman doet echt zijn best om fit te blijven en gaat elke dag een stuk of 7 rondjes rond de lagune lopen. Hij ziet er ook heel goed uit. Echt een leuke man die met zijn beide voeten op de grond is gebleven ondanks zijn zakelijke successen. Ik heb met hem een geheime afspraak gemaakt voor een bijzondere afsluiting van onze vakantie. Dat gaat morgenmiddag plaats vinden in het restaurant Candi Agung. Jullie horen nog wel wat er dan gaat gebeuren. Ik weet zeker dat Angela, Erna, Jan, Nol en Jose er van zullen genieten. Het is een kado van hun gids (Kees Smetsers) die genoten heeft van deze drie weken.....

Vandaag zijn we naar de twee paleizen van een van de koningen van Bali geweest, te weten Tirtagangga en Ujung. Het zijn twee grote paleizen met een heel mooie tuin en dito zwembaden. Vroeger ging de koning hier met zijn vele vrouwen naar toe. De man had het maar druk in die tijd om al zijn vrouwen aandacht te geven. Als zijn vrouwen aan het baden waren in de zwembaden van het paleis (en dat ging in die tijd 'puur natuur' ) dan zat de koning te genieten van het ongetwijfeld mooie schouwspel. Wij konden ons levendig voorstellen hoe dat in die tijd moet zijn geweest. Onze Balinese gids vertelde er met een glimlach over........

In Ujung genoten we nog van en heerlijke lunch aan zee voordat we weer naar Candidasa vertrokken. Intussen bleef het maar regenen. Onderweg zagen we in de sawah's (rijstvelden) de Balinezen bezig met het uitplanten van de jonge ijst. Tot hun knieëen in de modder en doornat van de neerplenzende regen waren ze bezig met het planten van de jonge ' padi' - planten. Wat een zwaar werk is dat ! Er moet heel wat gebeuren voordat de rijst gebakken op ons bordje ligt. Dat realiseren we ons vaak niet. Och...het is met alles zo..... Niets is vanzelfsprekend. Als je bijvoorbeeld kijkt hoeveel er gedaan moet worden voordat een boom groot is, Erna en Jan kunnen daarover meepraten.

We zijn nu drie weken op pad en zijn intussen allemaal ' los ' van ons dagelijkse leven in Nederland. We weten niet meer welke dag het is en wat er in de wereld om ons heen gebeurt. Zelfs Jan, die toch wel een beetje moeite heeft met niets doen. ook hij ligt 's middags languit gestrekt op bed te genieten van ' dolce far niente' (zalig niets doen).

Nol en Jose genieten ook volop. Nol heeft weer nieuwe zuurstoflessen gekregen maar die heeft hij hier niet echt nodig want we hoeven hier niet te klimmen. Op het vlakke gaat het prima met hem ondanks zijn ademhalingsmoeilijkheden. Ik ben heel erg blij dat het er uiteindelijk toch van is gekomen. Al een paar jaar hadden Nol en Erna gevraagd of wij een keer met hen naar Bali wilden en het kwam er maar nooit van. Nu is het toch gebeurd. We hebben allemaal genoten van ons samenzijn en veel met elkaar gedeeld. Soms hadden we verschillende inzichten maar dat moet kunnen. Als er respect voor de ander is blijft het goed. Morgen gaan we deze drie weken afsluiten en dan volgt er nog een nacht in Kuta voordat we op het vlieguig stappen. Waarschijnlijk horen jullie nog één keer iets van mij....

Warme groeten aan iedereen,

Kees

Bali: Bezoek aan Bob Land in Candidasa

Nadat gisteren was gebleken dat de tsunami uit Japan ons geen kwaad wilde doen konden we allemaal weer opgelucht ademhalen. Het was eigenlijk de eerste keer dat we weer werden geconfronteerd met de wereld om ons heen. De afgelopen drie weken hebben we geen kranten gelezen en ook geen tv gezien. Dat is elke keer weer goed voor je gemoedsrust. Op het moment dat je weer tv gaat kijken valt de hele wereld over je heen en is de rust voorbij. Als Jan eergisteren geen tv had gezien hadden we niet geweten dat er een tsunami was geweest. ' Wat niet weet, wat niet deert' , dat blijkt nu wel weer....

Wat Jan betreft....Diens gezondheid gaat met sprongen vooruit. Een maand geleden kon hij nog geen trap omhoog lopen en dan was hij al doodmoe. Maar gisteren liep hij voor mij uit een heuvel op of er niets aan de hand was. Dat moet hem toch zeker een goed gevoel hebben gegeven. Het is de beloning voor het stoppen met roken. Knap dat hij dat nog steeds volhoudt. Het zou echt jammer zijn als hij weer zou gaan beginnen. Ik heb in ieder geval bewondering voor zijn stap. Roken is zo slecht......daar hebben we allemaal voorbeelden genoeg van.......

De laatste avond in Padangbai hebben we gevierd met goede muziek en lekker eten in het Puri Rai Restaurant . Voor mij een van de betere restaurants tijdens onze vakantie. Je zit er ook bijna op het strand en er is altijd een lekker zeewindje.

Vanmorgen zijn we met Ketut naar Candidasa vertrokken. De straten waren nat want het had een groot gedeelte van de nacht geregend. Maar wij hebben geluk deze vakantie want het regent meestal als we in bed liggen of als we 's avonds aan het eten zijn. Omdat het vaak bewolkt is blijft de temperatuur aangenaam. Ketut had twee leuke dagen met Erni gehad en ze waren samen naar Ernis ouders geweest. Ht lijkt erop dat het steeds beter gaat met die twee.

Bij Kelapa Mas kregen we een heel leuk welkom van de staff. Voor Angela en de anderen was het de eerste keer dat ze in dit bungalowparkje waren. Voor mijzelf is het een van mijn favoriete bungalowparkjes op Bali, zeker nu er een mooi strandje met ligbedden en een leuk barretje is bijgekomen.Daar zullen we elke avond zitten en genieten van de zonsondergang. Angela en ik hebben een bungalow met uitzicht op zee, we zien vanaf ons terras de golven op het strand rollen en 's nachts waait er een fris zeewindje onze kamer in. Echt een fijne plek om onze vakantie af te sluiten.

Vanmiddag zijn we naar Bob Land geweest. Bob Land, de man die in ' Memories' is geweest waardoor heel veel Nederlanders hem nu kennen (er zijn er al meer dan 500 bij hem op bezoek geweest na de TV-uitzending). Erna had een enveloppe van Maria en Jan bij zich voor Bob, en zelf had ik een exemplaar van mijn boek ' Reizen door het echte Bali ' bij me waarmee Bob heel blij was. Het werd een uurtje dat we niet snel zullen vergeten. Bob Land is een wijze man die veel te vertellen heeft en waarvan iedereen iets kan leren. Vannacht zullen we zeker nog even aan dit bezoek terugdenken....

Vanavond gaan we eten bij ASTAWA, een supergoed klein restaurantje niet ver van ons logeeradres. Dan kunnen we ook genieten van Balinese dansen, iets waar vooral Jan erg naar uitkijkt. Ketut heeft voor Jan een bijnaam, te weten ' Mata Keranjang' , oftewel de man met veel ogen. Ik denk dat ik wel weet wat Ketut bedoelt. Och ja , ogen zijn om te kijken en er is hier zoveel moois te zien......

Ik gan nu weer aflsuiten. Morgen gaan we naar Tirtagangga (een waterpalei in de rijstvelden). Ik stuur jullie allemaal lieve groeten,

Kees Smetsers

Bali: Komt er een tsunami in Padangbai ?

Gisteren hadden Jan en Erna in hun kamer van het Puri Rai Hotel zitten kijken naar de uitzending van het NOS-nieuws. Ik doe dat liever niet want dan kan ik lekker ' los' blijven en voor 100% blijven genieten van Bali. Jan en Erna hadden het nieuws gezien over de aardbeving in Japan en de daarop volgende tsunami (vloedgolf) die vandaag Indonesië zou bereiken. Jan was door het nieuws heel ongerust geworden en wilde eigenlijk het liefst naar de hoogste berg op Bali verhuizen om de vloedgolf te ontlopen. Ikzelf geloof meer in het feit dat alles is voorbestemd. Ik beloofde Jan om de volgende dag te gaan informeren naar de eventuele gevolgen voor Indonesië en toen gingen we slapen. Maar eerst hadden we in het Puri Rai Restaurant een heerlijke 'Seafood Basket' naar binnen gewerkt. Voor mij kwam daar nog een ' pineappleboat with icecream en chocolate' bij en voor de anderen een chocoladefondue van vers fruit dat in gesmolten chocolade ondergedompeld moest worden. Heerlijk !!!! Echt een feestmaal. Och, je kunt het maar gehad hebben als er dan toch een tsunami komt.

Ik heb die nacht heerlijk geslapen. Natuurlijk was er niets aan de hand. Gewoon vertrouwen in het engeltje dat op onze schouders zit. Het heeft geen zin om te proberen je hele leven onder controle te houden. Wij Nederlanders verzekeren ons tegen alles wat los en vast zit en hopen op deze manier ons eigen lot en dat van onze naasten in eigen hand te houden. Onze ' controleur' is vaak heel sterk aanwezig. Ik geloof daar niet in. Ik probeer in het 'nu' te leven. Met Jan heb ik daar een paar keer over gediscussieerd. Wij hebben op dit punt verschillende zienswijzen. Natuurlijk respecteer ik de manier van leven van Jan, maar toch zou het voor hem een bevrijding kunnen zijn als hij de controle een beetje los zou kunnen laten. Het is een van de levenslessen die wij allemaal moeten leren. Ik heb er ook jaren over gedaan en ik maak nu nog steeds de zelfde fouten.

Vanmorgen zijn langs het zwarte strand van Padangbai gaan wandelen, tsunami of geen tsunami. Jan was kennelijk al over zijn angst heen want hij nam het ' risico' waar hij gisteren nog zo bang voor was. Toen we terugwaren van de wandeling wilden we gaan pinnen in Padangbai. Normaal is dat geen probleem maar deze keer gaf de automaat geen geld. Daarom moesten we naar Klunkung (Semerapura) em daar ons geld te halen. Wel vreemd dat er geen geldautomaat is met al die toeristen die hier met de veerboot uit Lombok aankomen of vertrekken.

Morgen gaan we naar Candidasa waar we nog drie dagen gaan logeren in een van mijn favoriete bungalowparkjes op Bali, te weten Kelapa Mas Bungalows. Daar laten we alles wat we meegemaakt hebben bezinken. Er is zoveel gebeurd in de afgelopen weken. Bali heeft ons gevoel op zijn kop gezet. Er zijn heel veel mooie momenten geweest waar de liefde een grote rol speelt. We hebben het allemaal op onze eigen manier beleefd. Ik weet zeker dat we allemaal weer iets anders naar het leven zullen kijken. We hebben heel veel van de Balinezen geleerd. We hebben heel veel liefde ontvangen zonder dat er iets werd teruggevraagd. Dat is de levensfylosofie van de Balinezen. Ik ben al heel vaak in Bali geweest, maar toch blijft het indruk op mij maken. Mensen zoals Ketut en 'Docter Putu' heb ik in mijn hart gesloten en ik ben niet de enige in ons groepje. We hebben allemaal wel een of meer keren met tranen in onze ogen gezeten als we van deze lieve mensen de liefde kregen die met een hoofdletter wordt geschreven. Het leven op Bali is heel hard voor zijn inwoners maar toch zullen zij altijd blijven geven, recht uit het hart.

Nol en José, Jan en Erna, zij begrijpen nu wat ik bedoel met de spreuk van Mahatma Gandhi: ' Als het egoisme begraven wordt gaat de ziel pas echt leven' Ik heb enorm genoten van de manier waarop zij Bali hebben ervaren. Het heeft mij soms ontroerd om te zien hoe hardwerkende mensen als zij helemaal ' los' kwamen van hun dagelijkse zorgen thuis. Er zijn momenten bij die ik niet gauw zal vergeten en tijdens deze vakantie is mijn band met Erna en Jan, en Nol en Jose hechter geworden. Wij hebben het samen beleefd en het heeft ons verbonden. Ik weet zeker dat hun kinderen het aan hun vader en moeder zullen merken. Bali heeft mijn leven veranderd, het heeft ook hun leven veranderd. Ik zou mij vergissen als dat niet het geval zou zijn.

In Candidasa gaan we Bob Land bezoeken en dat zal voor Jan en Erna, en voor José en Nol, ook een bijzondere ervaring worden. verder gaan we waarschijnlijk ook naar Tirtagangga en het witte strand van Pantai Pasir Putih. Ook daar zullen we gaan genieten van de zwoele zomeravonden aan zee, kijkend naar de ondergaande zon die de hemel roodkleurt. In Candidasa krijgen jullie nog een paar emails van mij en dan is onze reis voorbij. Ik wil jullie nu alvast bedanken voor jullie reacties. Ik weet dat mijn verhalen deze keer anders waren. Dat heeft te maken met de manier waarop wij nu reizen. We zijn meer 'onderweg geweest'. Desondanks kijk ik terug op een heel fijne vakantie. Fijn dat Angela deze keer bij me was en dat ik alles hier met haar kon delen. Dat maakt alles veel mooier.....

Ik sluit nu af met lieve groeten aan jullie allemaal.

Kees Smetsers

Bali: Afscheid van Sidemen

Gisterenavond werd ik in de kleine Spa van Uma Agung Bungalows gemasseerd door ' Docter Putu' . Zij was eigenlijk heel erg moe want ze had al acht uur aan een stuk gemasseerd. Ik merkte dat ze aan het eind van haar krachten was want haar handen die normaal heel sterk zijn begonnen te trillen. Toen ik aan haar vroeg of ze niet te moe was begon ze plotseling te huilen. Ze zei dat ze heel erg moe was en dat ze het heel erg vond dat wij morgen zouden vertrekken. Dat moment deed mij heel erg veel want ik heb het nog nooit meegemaakt dat een Balinese vrouw haar gevoel zo bloot geeft. Echt...ik had een brok in mijn keel . Ik weet dat Putu geen makkelijk leven heeft en daarom vroeg ik haar of ze wel gelukkig was. Ze antwoordde dat zij zich vaak alleen voelt en dat zij heel erg geniet van de momenten waarop zij echt contact met mensen kan hebben. Daarbij noemde ze mijn oud-collega Frans als voorbeeld. Toen ze diens naam noemde moest ze weer huilen want ze mist hem en ze vind het heel jammer dat Frans al zo'n lange tijd niet meer in Sidemen is geweest. Ik heb geprobeerd haar gerust te stellen maar ze bleef een beetje verdrietig. Aan het eind van de massage beloofde ik haar te gaan emailen en op die manier contact met haar te houden. Dat stelde haar een beetje op haar gemak en wat later maakte ze al weer grapjes. Putu is echt een heel bijzondere jonge vrouw en ik ervoer het als een kado dat zij zich zo openstelde voor mij en later op de avond ook voor Angela. het is heel bijzonder om dat te ervaren. Het maakt een vakantie op Bali heel bijzonder. Toen ik 's nachts lag te luisteren naar het geluid van de ontelbare krekels die de stilte van de nacht verbraken dacht ik terug aan Putu. Ik deelde dat met Angela en ik was blij dat zij bij me was want zoiets moet je delen met iemand die dicht bij je staat. Ik zal deze dag nooit vergeten.....

De volgende morgen zijn we wezen wandelen in d rijstvelden achter Villa Cepik. Dar was een Balinese boer aan het ploegen met karbouwen. Dat is tegenwoordig een zeldzaam schouwspel en daarom liepen we over de smalle paadjes tussen de rijstvelden naar dit mooie schouwspel. Iets verder was een oude man zijn land aan het bewerken met een oud werktuig. Met zijn benen diep in de modder was de gespierde man zijn land aan het voorbereiden op ht planten van de jonge padi. Weer iets verder stond een jonge Balinese vrouw met haar baby bij een armoedig hutje. Zij nodigde ons uit en even later gingen we het donkere hutje binnen waar we zagen hoe arm deze mensen zijn. Ze hebben helemaal niets..... Het raakte ons gevoel en we beloofden de jonge vrouw dat we terug zouden komen om har kleren te brengen. Jose, Angela en Erna doken even later in hun koffers en gooiden alles wat ze konden missen in een plastic zak. En weer even later liep ik met drie grote tassen met kleren naar het hutje van de jonge vrouw. Die stond mij al op te wachten en riep de oude man op het land die haar vader bleek te zijn. Ook haar man kwam er bij toen ik de kleren aan haar gaf. Het was een ontroerend schouwspel om te zien hoe dit gezin zo blij was met de kleren. Hiermee kunnen ze weer een hele tijd vooruit. Echt...de kleren hadden niet beter terecht kunnen komen.......

Ik liep weer terug naar Uma Agung Bungalows waar we afscheid gingen nemen van Putu en de andere mensen van Uma Agung. Nyoman, de eigenaar was er ook. Eigenlijk wilden we helemaal niet weggaan want het was voor ons op deze plek een feest van de liefde geweest. Deze dagen hier hebben ons gevoel diep geraakt. Dat heb ik heel goed kunnen zien aan Jose en Erna. Op een gegeven moment moest Erna huilen van de emoties en dat was heel mooi om te zien, hoe gek dat ook klinkt. Ze is echt aan het ' loslaten' en dat is voor haar een heel nieuwe ervaring. Na jaren van hard werken maakt ze nu mee wat het is om even alles los te laten. Het is voor haar een bevrijding en dat is iets waar ze de rest van haar leven plezier van zal hebben. Jan is nog niet zover, hij is nog teveel bezig met de zorgen die hij thuis heeft. Dat zei hij zelf tegen ons en dat is opzich al heel mooi want daarmee stelt hij zich kwetsbaar op. Ik hoop voor hem dat hij de laatste week van onze vakantie ook een beetje los kan komen van alles wat hem thuis bezighoudt. Jose, Nol en Angela, zijn helemaal ' los' en dat is prachtig om te zien....

Een paar uur geleden zijn we in Padangbai aanbeland waar we gaan genieten van ons verblijf aan zee. Dat is weer iets heel anders . De afwisseling van onze vakantie maakt dat we elke keer verrast worden met mooie momenten zoals vanmiddag toen we in Lotus Bungalows genoten van een lekker drankje terwijl we zaten te kijken naar de aanrollende golven....

Nog even en dan gaan we lekker vis eten bij Puri Rai Restaurant. Achter mij zit Erna te mopperen want ze is haar emailbericht kwijt. Haar computer doet niet wat ze wil.....

Ik ga nu afsluiten met lieve groeten van ons allemaal.

Kees

Bali: Sidemen, een feest voor de liefde.

Toen we een paar dagen geleden uit Lovina vertrokken op weg naar Sidemen waren onze gedachten nog bij Marieke en het project van de stichting High5Rehab. We konden het moment niet vergeten toen het Balinese kind op het project zijn eerste wankele stappen naar zijn ouders maakte en vol trots in de armen van zijn ouders viel. Het was een emotioneel moment, ook voor Marieke. Er was zoveel liefde om ons heen,,,,,,

De weg naar Sidemen was lang maar zeker niet saai. Hoe hoger we in de bergen kwamen hoe meer het landschap wisselde. De tropische vegetatie veranderde langzaam in een meer europees landschap met dennebomen en veldjes met groenten, zoals kool, bonen en pindaplanten. Bij Kintamani hingen de wolken laag tussen de bergen en het werd steeds mistiger. Bij de vulkaan Gunung Batur hadden wel geluk dat de hemel net openbrak toen we er voorbij kwamen waardoor de drie kraters van de vulkaan goed te zien waren. Bij het grote meer dat naast de vulkaan ligt stopten we even om te picknicken en te genieten van de heerlijke gebakjes met druiven die we in de ' Bakery' van Lovina hadden gekocht. Terwijl we daar stonden trok de lucht om ons heen helemaal dicht en stonden we in de dichte mist. Even later reden we weer omlaag richting Sidemen en toen brak de zon weer door de wolken. Langzaam maar zeker kwamen we weer terecht tussen de groene rijstvelden waar over de jonge ' padi' werd uitgeplant.

Rond een uur of een kwamen we aan bij ons volgende logeeradres Uma Agung Bungalows. Daar hing een groot welkomst spandoek met de tekst ' Welkom op Bali. Kees Smetsers' Dat was natuurlijk leuk om te zien. We werden welkom geheten door ' Doctor Putu' , een Balinese jonge vrouw die mij vorige keer elke dag gemasseerd heeft. In het begin was zij heel verlegen maar hoe langer ik haar leerde kennen hoe meer zij genoot van de ontmoetingen en de gesprekken die ik met haar voerde over het dagelijkse leven en ook over gevoelige onderwerpen als de liefde. Het is echt een lieve jonge vrouw met een groot gevoel voor humor. Het was heel leuk om haar weer te ontmoeten.

Onze kamers in Uma Agung zijn een sprookje. Hemelbedden waaruit je een prachtig uitzicht hebt over het omringende dal. Badkamers van groene natuursteen en een open dak waardoor je het gevoel hebt dat je in de vrije natuur staat te douchen. Een heel romantisch plekje is het hier. Toen ik 's middags Nyoman ontmoette heb ik hem gecomplimenteerd met het nieuwe zwembad dat eveneens uit groen natuursteen is opgetrokken, en de nieuwe spa en restaurant. Het was heel leuk om hem weer te zien want Nyoman is een fijn mens die een goed gevoel heeft voor de verlangens van de westerse toerist. Hij vertelde heel enthousiast over het nieuwe huis van mijn oud-collega dat hij in Sidemen aan het bouwen is. Met Nyoman heb ik die middag nog lang gepraat over mijn boek ' Reizen door het echte Bali' en het daaraan verbonden goede doel, namelijk het project van High5Rehab in Lovina. Toen ik hem een exemplaar van mijn boek gaf en hem de pagina's liet zien waarin Uma Agung wordt beschreven vertelde hij dat sinds de uitgifte van mijn boek er al verschillende Nederlanders in Uma Agung waren geweest die mijn boek hadden gelezen en meteen een reservering hadden gemaakt in zijn bungalowparkje. Dat werkt dus prima. Dat bleek die dag ook toen ik een belgisch echtpaar uit Brugge ontmoette die ook in Uma Agung logeerden. Zij lazen mijn boek die zelfde avond nog uit en besloten naar Cempaka Belimbing te gaan en verder door Bali te reizen met mijn boek als gids. Een dag later ontmoette in Uma Agung een echtpaar uit Bretagne waar ik een hele tijd in het Frans zat te praten (bedankt Ben voor je Franse Les). Zij gingen ook in mijn boekje lezen en wilden ook naar Cempaka Belimbing gaan. Ik zou hier best een reisburo kunnen gaan beginnen......

Elke dag laten we ons allemaal masseren door Putu 1 en Putu 2. Dat gebeurt in de nieuwe Spa van Uma Agung die maar een paar meter van het riviertje af ligt. Terwijl wij liggen te genieten van de warme handen van onze masseuses horen we het ruisende water van de snelstromende beek bij de Spa en op zo'n moment krijg je een heel fijn gevoel van innerlijke rust. Jan en Erna hebben zich ook overgegeven aan de strelende handen van Putu 1 en 2 en dat is voor hen een nieuwe ervaring die hen allebei heel goed doet. Dat kun je gewoon aan hn merken. Er komt meer rust over hen heen, ze beginnen meer te genieten van het niets doen en ook dat is iets nieuws voor hen. Nol en Jose komen ook elke keer ' zwevend' terug van de massage. Het is heel mooi om te zien hoe zij genieten van dit mooie plekje en de lieve Balinezen om ons heen. Dit is echt een plek om lief te hebben, een feest voor de liefde...

We gaan elke morgen om ongeveer half zeven wandelen in de vallei van Sidemen en zien dan de mooiste dingen. Gewone eenvoudige dingen van het dagelijkse leven, zoals het uitplanten van de rijst op de terrassen tegen de hellingen. De titel van mijn boek ' Reizen door het echte Bali' wordt nu duidelijk voor Jan, Erna, Jose en Nol. Ze zijn blij om hier te zijn en kunnen echt genieten van de rust van het platteland, steeds meer. Het mooiste wat ze meemaken zijn de ontmoetingen met de plaatselijke bevolking, vaak onverwachts, zoals vanmiddag toen we vanaf een hoge trap bij een tempel een groot aantal prachtig geklede Balinese vrouwen naar beneden zagen komen met torens van fruit op het hoofd. Of een onverwacht voerbalpartijtje met de kinderen van het dorp die zich krom lachen om de rare toerist (Kees). Ja... en dan natuurlijk ook de schoolkinderen die net doen of ze bang van mij als ik als een monster achter hun aanzit, maar in werkelijkheid genieten van dit spel. Echt........de dagen mochten voor ons veel langer duren hier....de tijd mocht gerust stil gaan staan........

Morgen vertrekken we met Ketut naar Padangbai. In Lovina hem ik met hem een heel lang gesprek gevoerd over zijn relatie met Erni. Ik denk dat het toch allemaal nog goed komt. Erni komt steeds vaker op bezoek bij de ouders van Ketut en dat is een goed teken. Ik denk dat de ouders van Ketut Erni langzaam accepteren. Misschien....heel misschein komt er een bruiloft in dit najaar. Dat zou super zijn. Bali is een eiland waar de liefde overal aanwezig is en ik zou het geweldig vinden als Ketut en Erni de mogelijkheid krijgen om hun leven te gaan delen als man en vrouw. Dat wordt dan echt een feest van de liefde.....

Ik gan nu weer afsluiten want over een half uur staat Docter Putu al weer klaar om mij te masseren. Ik stuur jullie allemaal lieve groeten van ons.

Kees Smetsers

Bali: Op mijn knieen door het stof voor de dolfijnen.

Vanmorgen werd ik om 5 uur wakker. Ik had onrustig geslapen. Dat begon al met het dreunende geluid van de disco die maar een paar meter van onze kamer in Taman Lily's het slapen onmogelijk maakte. Gelukkig hield de muziek on 11 uur op en toen viel ik heel snel in een diepe slaap.

We zouden vandaag naar de dolfijnen gaan kijken en nadat ik heel vlug een douche had genomen liep ik nog half slapend naar mijn medereizigers die buiten op mij stonden te wachten om naar het bootje te gaan dat ons naar de dolfijnen zou brengen. Ik lette niet goed op, en ja hoor.... daar lag ik.....languit over de tegels. Ik was in een keer helemaal wakker. Behoudens een enkel schrammetje over mijn tenen was er geen schade en met wat jodium op de beschadigde plek liepen we naar zee. Daar stond de visser ons al op te wachten. Het was nog halfdonker en er hing een lichte nevel over de zee. We duwden de catamaran in het water en pruttelend kwam de motor van het bootje in beweging. Langzaam verdween het strand uit het zicht. Het duurde niet lang of er kwamen steeds meer bootjes langszij. Allemaal op zoek naar de dolfijnen. Die verschenen al heel snel. Het uur dat daarna volgde was voor ons allemaal genieten. Echt, we zaten er op een gegeven moment middenin. Wat een prachtig gezicht was het om de dolfijnen te zien springen boven het water, soms met z'n vijven tegelijk. Jammer dat sommige 'kapiteins' van de bootjes het nodig vonden om dwars door de scholen dolfijnen te varen. Dat is elk jaar hetzelfde.

Toen we weer terug waren stelde Ketut voor om naar een boedhistische tempel en een heet water bron te gaan die allebei in de buurt van Banjar lagen, maar 20 minuten rijden van ons logeeradres. Daar waren we helemaal mee eens en we kregen er geen spijt van. Bij de boedhistische tempel heerste een serene rust en daar konden we even bij ons zelf komen. Als ik eerlijk ben mis ik dat hier soms een beetje. Deze keer zijn we met een relatief grote groep en dat is toch anders. We hebben een heel fijne vakantie hoor, maar mijn reisgenoten zijn een ander tempo gewend als ik. Daarmee bedoel ik dat ze graag veel dingen op een dag doen. ' Lanterfanten', zoals Jan het noemt, dat vinden ze niks. Och, iedereen is anders, voor mij zelf is het ' zijn' al genoeg. Ik begrijp best dat mensen die altijd zo'n druk leven hebben gehad moeite hebben om niets te doen, de ' drive' om bezig te zijn is voor hen heel sterk.

In de warmwaterbron van Air Panas genoten we allemaal van het warme water. Zelfs Ketut had zijn angst voor water op zij gezet en zat lekker onder een straal water te genieten van zijn ' minivakantie' die hij met ons heeft.

Nadat we in het restaurant van het Chonos Hotel genoten hadden van een lekkere cappucino reden we om 15.00 uur naar het project van High5Rehab waar we welkom geheten werden door Marieke. Zij leidde ons rond op het project en liet ons zien hoe de balinese kinderen geholpen worden op hun weg naar zelfstandigheid. Echt.......we raakten allemaal onder de indruk van hetgeen wij zagen. Er was een kindje bij dat tot gisteren nooit had kunnen lopen. Net op het moment dat we er waren was het kindje trots bezig om aan zijn ouders te laten zien dat het weer kon lopen. Gisteren.......op de dag van Hari Neypi ...was het kindje thuis geweest en toen had het voor het eerst zelfstandig de eerste stappen gezet. Daarvoor was dat nooit mogelijk geweest vanwege een klompvoetje. Een operatie door een Nederlandse chirurg op het project had het kindje weer een nieuwe kans gegeven. Het was prachtig om te zien hoe de ouders straalden toen hun kind zelfstandig en zonder hun hulp naar hen toe liep. Ontroerend, ook voor Marieke die met tranen in de ogen stond te kijken. Wat moet dat voor haar elke keer weer een voldoening zijn als er weer een kindje heeft leren lopen. Angela, Jan, Erna, Jose en Nol, ze waren allemaal stil en onder de indruk van dit bijzondere moment. Wat wordt hier mooi werk gedaan. Toen we van Marieke afscheid genomen hadden en terug reden richting ons logeeradres konden we niet uitgepraat raken over hetgeen we hadden gezien. We besloten om nog even in de ' desa' rond te lopen tussen de hutjes en alles op ons in te laten werken. Jose en Nol hadden kinderkleertjes en speelgoed bij en deelden dat uit aan de arme gezinnen die het met blije ogen on ontvangst namen. Het was een mooi besluit van een bijzondere dag die we straks gaan afsluiten in het Seabreeze restaurant aan zee. Daar hebben Lieke en Sylvia nog mooie herinneringen aan...

Morgen vertrekken we naar Sidemen, een stil dorpje in een vallei in het oosten van Bali. Daar gaaan we Wayan ontmoeten, de man die voor Nol heeft gebeden (samen met ons) toen hij geopereerd mest worden. Dat wordt weer een bijzondere ontmoeting denk ik.

De komende drie dagen kan ik niet internetten maar in Padangbai horen jullie weer iets van ons.

Tot dan.

Kees

Bali: De Ogo-OGo optocht is verregend.

Eergisteren was het Oudjaar op Bali. In Belimbing zou er ook een Ogo-Ogo optocht zijn. Die optocht wordt elk jaar op de laatste dag van het jaar gehouden om de boze geesten te verjagen. Tijdens onze rit naar Belimbing zagen we overal de monsterlijke poppen klaar staan die door de bewoners van de dorpjes met veel creativiteit gebouwd waren. We waren heel benieuwd hoe het in het kleine bergdorpje Belimbing aan toe zou gaan.

Helaas.....om een uur of vijf begon het keihard te regenen. Wat jammer voor de mensen op Bali...ze hebben zoveel energie gestyoken in het bouwen van de poppen en juist nu begon het heftig te regenen. We zijn om een uur of zeven 'savonds toch maar gaan kijken. Toen we naar het bergdorpje reden zagen we een mystiek schouwspel van de Balinezen die overal onder de paraplui's naar het dorpje liepen, gehuld in de mist van oplaaiende vuren. Het bleek namelijk dat de optocht verzet was naar vier uur en dus net afgelopen was. Ondanks dat men vroeger begonnen was had men niet echt kunnen genieten van de optocht omdat het grootste gedeelte verregend was. Jammer..... het is voor de bevolking een belangrijke gebeurtenis....maar de weergoden werkten niet mee.......

Gisteren was het ' Hari Neypi' (Nieuwjaar). Dat betekent dat we de hele dag op het bungalowparkje moesten blijven en dat we eigenlijk niets konden doen dan een boek lezen en zwemmen in het heerlijke zwembad. Voor Jan en erna was deze dag een beproeving want zij zijn niet gewend om niets te doen. Vooral Jan liep met zijn ziel onder de arm want hij houdt niet van lezen en ook niet van zwemmen. Maar goed ze zijn de dag toch doorgekomen. Rond een uur of vijf gingen we eten want er was die avond geen licht en we moesten dus om uiterlijk zeven uur klaar zijn. Geeft niets, de 'Red Snapper' en de Makreel waren heerlijk, en de frietjes ook. Aangezien er geen electriciteit was gingen we vroeg slapen en dat was eigenlijk niet erg aangezien we zeer romantische kamers hebben met hemelbedden en een badkamer van lavastenen en een douche waaronder je uren kunt genieten van het warme water. Ik denk dat de avond en de nacht voor Jan en Erna veel goed gemaakt hebben want 's morgens zag ik sterretjes in Erna's ogen (of is het mijn fantasie ?) Jose en Nol kregen het bericht dat Myrthe kampioen was geworden met korfbal na een heel spannende wedstrijd (0-0) tegen Reusel. Dat vonden ze superleuk en daarom wensen ze Myrthe VAN HARTE PROFICIAT !!!!!! Namens ons allemaal HARTELIJK GEFELICITEERD MET HET KAMPIOENSCAP MYRTHE !!!!

Even nog een berichtje tussendoor: Frans moet de groeten hebben van Kadek uit Belimbing. Hij weet wel wie dat is.

Vanmorgen hebben we afscheid genomen van iedereen in Belimbing. Maar eerst zijn we nog een uurtje wezen wandelen in de bergen van Belimbing. Wat is het daar mooi ! Ananasplanten, cacao, durian, jackfruit en ontelbare soorten bloemen, we kwamen ogen tekort. Erna heeft zowat elke boom op de foto gezet, ze heeft al 600 foto's gemaakt in een week.

Tijdens de wandeling werden we uitgenodigd bij een familie die ons hun huisje liet zien en ook de primitieve keuken in een hutje van bamboe waar gekookt werd op een houtvuur. Het zoontje van de familie voelde zich op zijn gemak en liet het hele huis zien. Voor Erna en jan was het de eerste keer dat ze zoiets zagen en ze waren echt onder de indruk om te zien hoe deze mensen eenvoudig leven en toch gelukkig zijn.

Na het afscheid in Belimbing reden we door de bergen richting Seririt en Lovina. Om een uur of twaalf kwamen we in Lovina een waar we in Taman Lily's welkom werden geheten door de eigenaar Gerrit en zijn vrouw Lita. Hun dochter Lily was verrast toen ze zichzelf op een foto zag staan in het door mij geschreven boekje ' Reizen door het echte Bali' .

Even later zaten we in het restaurant van Taman Lily's te genieten van de kookkunsten van Lita. Nol had een heerlijke gehaktbal met frietjes en de rest deed zich tegoed aan de overheerlijke nasi goreng en de andere gerechten die Lita voor ons op tafel had getoverd.

Om een uur of twee zijn we via kleine straatjes naar de voet van de bergen gereden waar Wilkey Riupassa met zijn gezin woont. Wilkey en zijn vrouw Kitty zijn 15 jaar geleden echte vrienden van mij geworden. Bij heb heb ik op de paradijslijk mooie Banda eilanden onvergetelijke dagen beleefd die ik in mijn boekje ' Reizen door het echte Bali' beschreven heb. Het weerzien met hen was voor mij heel emotioneel. Ik had tranen in mijn ogen en dat zal voor Jan en Erna en Nol en Jose wel heel apart zijn geweest om deze kant van mij te zien. Angela is er intussen wel aangewend want zij heeft meegemaakt hoe emotioneel de laatste maanden voor mij zijn geweest, onder andere door de operatie van mijn moeder en daarna door het verschijnen van mijn boek. Toen ik de zoon van Wilkey (Balto) zag moest ik huilen zo blij was ik om hem weer te zien. Ik kende hem nog van de Banda eilanden toen hij nog een kind was en het weerzien met hem (hij is nu een knappe volwassen man) was heel emotioneel, ook voor Balto. Ik denk dat mijn medereizigers de ontmoeting met dit gezin ook als heel bijzonder hebben ervaren. Zoiets blijft bij je, als je mensen ontmoet die zo lief en gastvrij zijn dan is dat iets wat je de rest van je leven bij je draagt. Het is iets wat je kunt koesteren....

Morgen gaan we 's morgens de zee op naar de dolfijnen kijken. Jan heeft er een gemengd gevoel bij want hij gaat liever niet de zee op in zo'n smal bootje. Maar we hebben hem kunnen overtuigen dat er geen risico is omdat de zee als een spiegel is. Hij gaat dus mee. Jullie horen wel hoe hij het heeft gevonden. verder gaat alles prima met ons. Ieder beleeft deze vakantie op zijn eigen manier, maar ik weet zeker dat het niemand onberoerd zal laten....

Tot de volgende keer.

Kees