Twee dagen in Cempaka Belimbing,een heel mooi plekje op Bali

Op de morgen van ons vertrek uit Bankiang Sidem (Ubud) stond ik in de frisse morgenlucht van onze bungalow (Bali Rice Terrace Villas) te douchen in de minituin die de douche van mijn kamer vormde. Het is een mooi tuintje van ongeveer 8 bij 5 meter met een boomvaren,orchideeen,hibiscusplanten en een klein grasveldje. Het geeft je een heerlijk vrij gevoel als je daar staat te douchen,kijkend naar de palmbomen die achter de muur van het tuintje langzaam bewegen tegen de blauwe hemel.Er fladderden grote vlinders rond mij die zich kennelijk aangetrokken voelden door het water van de douchekraan. Nadat ik mij had afgedroogd voelde ik mij weer helemaal fris en klaar voor de reis naar Belimbing.

Ketut was zoals altijd weer op tijd en nadat we genoten hadden van het heerlijke ontbijt in Cafe Karsa (het restaurant dat bij onze bungalow lag) vertrokken we.Onderweg kwamen we al heel snel in een gigantische regebui terecht. Het water viel met bakken uit de lucht en de weg veranderde in een snelstromende rivier.Gezien het slechte weer besloten we om onderweg bij de ouders van Erni (de vriendin van Ketut) op bezoek te gaan. Daar werden we heel hartelijk ontvangen door de vader en moeder van Erni en haar enige zus. Voordat we met onze ogen konden knipperen stonden er in het keukentje een minibuffet klaar met een traditionele Balinese maaltijd. Zo zijn de mensen op Bali,ze hebben bijna niets maar ze geven heel veel. De ouders van Erni hebben geluk dat Erni een goede baan bij de overheid heeft zodat zij haar ouders kan helpen. Toch hebben zij er moeite mee als Erni bij de ouders van Ketut zou gaan wonen.Ze zijn gewoon bang om niemand te hebben die voor hen kan zorgen als ze oud zijn. Het zusje van Erni kan dat niet omdat ze lijdt aan epilepsie.

Nadat we waren uitgezwaaid door de ouders van Erni vertrokken we richting Belimbing. Het landschap werd steeds mooier.Rechts en links van ons lagen de mooiste rijstterrassen van Bali op de hellingen van de berg Gunung Batukaru.Na een uurtje kwamen aan in het mooie bungalowpark dat Cempaka Belimbing heet en waarvan de eigenaar de Nederlandse consul is.Een prachtig plekje voor mensen die rust zoeken en het echte Bali willen beleven. Hier speelt zich het dagelijkse leven af zoals het altijd is geweest, ver van de toeristische gebieden. Een van mijn favoriete plekjes Op Bali.

's Middags ben ik op bezoek geweest bij de familie van Ketut. Het busje van Ketut had moeite met de grote gaten van het bergweggetje en ik vond het knap hoe Ketut het klaarspeelde om helemaal omhoog te rijden, diep de bergen in waar geen toeristen komen.Erni was bij ons en ze genoot daar duidelijk van. De familie van Ketut verwelkomde ons hartelijk.Het was mooi om te zien dat de familie van Ketut zijn vriendin Erni in hun armen hebben gesloten. De vader van Ketut is overleden en dat heeft de familie grote problemen bezorgd. Zij zullen nog heel lang opgezadeld zijn met grote schulden die uiteindelijk toch op de schouders van Ketut terecht komen. Ketut neemt dielast zonder morren op zich. ' Zo is het leven hier' is zijn antwoord als ik hem vraag hoe dat voelt. De ziekenhuisopname van zijn vader heeft 25 miljoen rupiah gekost waarvan een gedeelte door het dorp wordt betaald. De crematie heeft 12 miljoen rupiah gekost. Het is duidelijk dat Ketut deze last nog heel lang met zich mee zal moeten dragen. Desondanks hoopt Ketut nog steeds dat hij ooit zal kunnen trouwen met Erni. Hij weet dat hij dan de verzorging van twee families en zijn eigen gezin op zich zal moeten nemen. Desondanks blijft hij optimistisch en vol levenslust. De twee vrouwen van de vader van Ketut werken op het land maar verdienen niet genoeg om daar van te kunnen leven. De broer van Ketut woont met zijn vrouw en twee kinderen in hetzelfde huis en draagt ook bij,maar uiteindelijk is het Ketut die voor de familie zorgt. Samen vormen ze een hecht gezin waarvan Erni ook deel uitmaakt, ze is echt geaccepteerd.

Toen ik met Erni en Ketut terugreed door de schitterende natuur van dit gebied was ik onder de indruk van de levensinstelling van deze mensen.Ondanks hun financiele problemen treden ze het leven met een lach tegemoet, ook al zal hun hart van binnen vaak zwaar zijn.

De volgende dag zijn we 'smorgens met Kadek wezen wandelen.Ze was blij om ons weer te zien en vroeg hoe het met Frans was. Kadek woont nu in Tabanan bij de ouders van haar man. De moeder van haar man zorgt voor haar kind dat nu drie jaar is. Elke dag rijdt ze op haar brommertje van Tabanan naar Belimbing en dat is echt zwaar voor haar, vooral als het regent en dat gebeurt hier in de bergen nogal eens. Ze is blij met haar werk bij Cempaka Belimbing. Dankzij dit werk heeft zij de zekerheid van een inkomen voor haar gezin.

Na een avond met een gigantische regebui rook alles weer heerlijk fris en daarom sliepen wij als marmotjes onder het hemelbed. Vanmorgen waren we vroeg wakker want Ketut kwam ons halen voor de tocht naar Lovina. We hadden een superfijne tijd gehad in Cempaka Belimbing en nadat we afscheid hadden genomen van Made Sepel (de manager) en alle andere mensen die ons in de watten hadden gelegd vertrokken we naar het noorden,naar Lovina. Daar zijn we een half uurtje geleden aangekomen in Taman Lily's,ons volgende logeeradres. Vanmiddag gaan we Wilkey Riupassa bezoeken (mijn vriend van de Banda-eilanden waarover ik heb geschreven in mijn boek ' Reizen door het echte Bali' ) en morgen willen we naar het project van High5Rehab gaan waar ik Marjanne Oomen hoop te ontmoeten,de jonge vrouw uit Oirschot die een deel van haar leven geeft aan de kwetsbare kinderen van Bali en waarvoor ik heel veel respect heb. We hopen hier in Lovina wel te kunnen sms-en want dat is ons in Belimbing niet gelukt. We houden jullie op de hoogte.

Kees Smetsers

Onze eerste nacht in Bali.

Mijn eerste nacht in Bali.....

Ik kon vannacht de slaap niet te pakken krijgen. Rond een uur of twaalf ging ik daarom maar naar buiten en stond te kijken naar de heldere sterrenhemel boven mij. De rijstvelden rond de bungalow waar Ria, Wim en ik slapen waren verborgen in het schemer van de nacht maar er vlogen overal vuurvliegjes rond. De krekels verstoorden de stilte maar zij horen bij een tropennacht. Ik voelde mij onrustig en dat was de reden waarom ik niet kon slapen. Ik was nog niet echt los van mijn ' thuis' en miste Angela. Het is fijn om weer hier te zijn maar elke keer duurt het toch een paar dagen voordat ik los kom van mijn dagelijkse leven in Nederland. Ik heb het thuis heel goed op de plek waar ik woon en waar mijn moeder, mijn broers en zus en mijn vrienden en kennissen belangrijk voor mij zijn..........

Ik kreeg het koud want ik had geen kleren aangetrokken toen ik naar buiten ging. We zitten hier wat hoger en de nachten in de omgeving van Ubud zijn wat koeler dan het laagland bij Kuta. Ik ging weer naar binnen en strekte mij uit onder het hemelbed waarin ik slaap. De bungalow waarin wij slapen heeft twee etages. Wim en Ria slapen boven en hebben een prachtig uitzicht over de rijstvelden. Boven en beneden is er heel veel ruimte. We hebben ieder een eigen slaapkamer, een zitkamer, een keuken en een douche. De douche is buiten en vormt eigenlijk een ommuurd tuintje met planten en bloemen. Net of je midden in de natuur staat te douchen. Superfijn is dat....

Gisteren hebben we vroeg 'gedineerd' want we waren moe en wilden vroeg naar bed. Dat was maar goed ook want toen we even later gingen wandelen richting Klub Kokos (waar we de voorgaande jaren hebben gelogeerd) barste een hevige regenbui los en moesten we noofgedwongen ergens schuilen voordat we terug konden lopen. De eerste regenbui na een heel lang droog seizoen. De mensen hier zijn er blij mee maar wij konden daardoor niet terug lopen. Na een half uurtje hield de regen op en liepen we vlug terug naar onze bungalow. Het restaurant was intussen gesloten, dus maar goed dat we al gegeten hadden. Erna, Jan, Jose, Nol en Angela kennen het restaurant want we hebben hier in maart ook een paar keer heerlijk gegeten onder het open rieten dak. Wayan Karsa, de eigenaar, is een jonge Balinese man die al heel wat bereikt heeft gezien de bungalows die hij gebouwd heeft. We hebben gezellig met hem zitten kletsen voordat we naar bed gingen.

Het weerzien met Ketut op het vliegveld was heel leuk. Ondanks het verdriet van het verlies van zijn vader die deze zomer overleden is heeft hij zijn humor behouden en we lachten heel wat af met hem tijdens onze rit van het vliegveld naar Bankiang Sidem bij Ubud. De relatie van Ketut en Erni is nog steeds goed. Ketut gelooft nog steeds dat hij en Erni gaan trouwen op niet al te lange termijn. Na het overlijden van zijn vader moet Ketut voor de twee vrouwen van zijn vader zorgen. Ze werken weliswaar op het land en verdienen wat met het verbouwen van groenten, cacao en koffie, maar dat is natuurlijk niet voldoende om van te kunnen leven. Daarom moet Ketut voor hen zorgen. Hij doet dat graag ook al maakt het zijn eigen toekomst onzeker. Hij blijft echter positief en dat straalt hij ook uit. Fijn dat we weer drie weken met hem door Bali kunnen reizen.

Morgen gaan we naar Belimbing. De plaats waar Angela en ik verloofd zijn en waaraan we zo'n fijne herinneringen hebben. Ik verheug mij op het weerzien met Made en Kadek, twee heel lieve mensen. We zullen daar zeker in de bergen gaan wandelen en genieten van de rijstterrassen en de kleine bergdorpjes. Ik schrijf dit verhaal in het internetcafe tegenover Cafe des Artistes in Ubud. Wim en Ria zitten daar een lekker belgisch biertje te drinken of iets anders. Ik denk dat deze vakantie hen goed zal doen.

Ik stuur jullie allemaal lieve groeten en jullie horen weer iets van mij als we in Lovina zijn waar we o.a. het project van de stichting High5Rehab gaan bezoeken. Het boek ' Reizen door het echte Bali' dat ik voor dit project heb geschreven is op de heenvlucht door een paar mensen gelezen die ik in het vliegtuig tegenkwam en die nu ook fan zijn geworden van het mooie werk dat op dit project wordt verricht. Ik houd jullie op de hoogte van onze belevenissen.

Kees Smetsers

Whitecairn Holidaypark, a beautiful peaceful place to stay in Glenluce, the southwest of Scotland.

I have traveled a lot in my life but I had never been to Scotland.
This year Angela and I were invited by our good Scottish friends Jim and Paula to stay with them at Whitecairn Holiday Park, situated on a hillside overlooking the bay of Glenluce, in the southwest of Scotland.

When we arrived at Whitecairn Holiday Park we were impressed by the panoramic views over the colored hills and the blue waters of Luce Bay. The clean and well-kept park has luxurious holiday homes, which can be hired for very reasonable prices all year round.

We only experienced a weekend at this exceptional park but it was a very memorable weekend.
The southwest of Scotland is so beautiful and has so many breathtaking places that it is an ideal area for a longtime holiday.

We particularly enjoyed Galloway Forest Park, The Queens Way with Murray's Monument and the Wild Goat Park, Three Lochs, Port Patrick's little harbor and Wigtown with its array of bookshops. Dumfries and Galloway has so much to offer there is always something new to discover and see.

What also made a big impression to us was the welcoming and friendly nature of the Scottish people who were open minded everywhere we went.

It was great to eat fresh fish in one of the fishing ports, I'll never forget the delicious cod that I had in the Crown Hotel of Portpatrick where we were looking over the small harbor to the Irish Channel.

Everywhere we went we felt 'at home', especially when we returned to Whitecairn Holiday Park where the atmosphere is so peaceful.

Whitecairn Holiday Park is a perfect destination to go and discover the beautiful Southwest of Scotland, especially for people that are looking for peace and relaxation, where you can live in harmony with nature, far from the crowded world.

For those who prefer to stay in the village of Glenluce itself, Glenluce Holiday Park (Sister site 1/ ½ miles away) a good option with the charm of village life right on your doorstep.

It is a pleasure for us to recommend both parks to other people.
Angela and I will come back here in the future, that's for sure.
The website with all the information are to be found on www.whitecairncaravans.co.uk and www.glenlucecaravans.co.uk .

Kees Smetsers
The Netherlands
Email: [email protected]

Oostenrijk: Kaiserhof, een heel fijn hotel in Berwang

Vorig jaar moest mijn moeder een levensbedreigende operatie ondergaan. De chirurgen hadden tegen haar gezegd dat er een kleine kans was dat ze de operatie niet zou overleven. Op de dag van haar operatie beloofde ik mijn moeder dat we dit jaar weer naar Hotel Kaiserhof in Berwang (Oostenrijk) zouden gaan als ze de operatie zou overleven. Het was namelijk de wens van haar om nog een keer in de bergen van Oostenrijk te gaan wandelen. Ondanks haar 87 jaren is ze daartoe nog steeds in staat.

Mijn moeder overleefde de operatie en dus vertrokken ik met mijn moeder en haar nicht op 21 mei naar Hotel Kaiserhof. Het hotel ligt in hetdorpje Berwang, helemaal vooraan in Oostenrijk bij de grensovergang Reute/Fussen. Door zijn hoge ligging op een klein plateaumet uitzicht op de Zugspitze is het een ideale plek voor wandelaars en mensen die van rust willen genieten. Het hotel heeft een groot aantal faciliteiten zoals bijvoorbeeld een welness-afdeling met sauna's en een zwembad. Daarnaast biedt het hotel de gelegenheid om met een berggids op pad te gaan en de bergen in de omgeving te verkennen. Ik heb dat een aantal keren gedaan en het was een heel bijzondere belevenis. Het hotel is heel kindvriendelijk. Er zijn speciale ruimten voor de allerkleinsten en ookvoor de grotere kinderen zijn er voldoende voorzieningen om er al dan niet onder begeleiding van een medewerkster van het hotel zich te vermaken. Hetontbijt en diner zijn in buffetvorm en van een hoge kwaliteit.De mooie kamers hebben allemaal een prachtig uitzicht en zijn goed uitgerust met o.a. een badjas. De vriendelijkheid en de attentheid van het personeel maakten op mij en mijn medereizigers een grote indruk. Het was hartverwarmend om te zien hoe het personeel met zijn gasten omging. Ik durf hotel Kaiserhof daarom met een gerusthart bij iedereen aan te bevelen.

Elke morgen trok ik mijn hardloopschoenen aan en liep vanuitde receptie het pad achter het hotel op om lekker eenuurtje te gaan rennen in de omgeving. Dat viel niet mee want het pad liep omhoog en omlaag maar het uitzicht op de besneeuwde bergtoppen en het tapijt van gele en blauwe bloemen in de weiland langs hetpaddeden mijn vermoeidheid vergeten. Het beeld van een kudde galopperende paarden op de hellingen langs mij zal ik niet gauw vergeten. Wat een superfijn begin van de dag ! De natuur is hier zo mooi en de stilte zo overweldigend.

Voor mijn moeder was het eenheel mooie afsluiting van haar ziekteproces. Dat werd nog eens benadrukt toen zij op de laatste avond van onze vakantie van de eigenaar en alle medewerkers van het hotel een door hen gesigneerd boek kreeg aangeboden met als onderwerp de bloemen van de bergen in Berwang en omgeving. Dit gebaar van deze lieve mensen maakte heel veel indruk op haar en ook op mij. Het is een tastbaar bewijs van de gastvrijheid en de vriendelijkheid van de familie die dit hotel exploiteert en hun medewerkers.

Mocht iemand geinteresseerd zijn in dit hotel dan volgen hier de gegevens:

Hotel Kaiserhof

Familie Kuppelhuber-Angerer

Haus 78

A-6622 Berwang

Telefoon: 00-43-(0)5674-8285

Website: www.kaiserhof.at

Email: [email protected]

Reisorganisatie: TUI -VakantieXperts

Bali en de arrogante Europeaan.

Vanmiddag lag ik achter in mijn tuin aan de voet van een denneboom te genieten van de zonnestralen waarmee we de laatste weken zo overvloedig worden verwend. Twee meter boven mijn hoofd was een merel-echtpaar druk bezig met het zorgen voor hun jonge kroost dat net uit het ei was gekomen. Een van de twee bleef steeds achter op het nest terwijl de ander wegvloog om voedsel voor de jongen te halen. De lente is een prachtige tijd met al het nieuwe leven om je heen. Het was aandoenlijk om te zien hoe de twee merels hun kwetsbare jongen beschermden.

Op hetzelfde moment schoot weer de reactie op mijn reisweblog door mij heen die ik had ontvangen van Frits, een van mijn zuiderburen uit het land waar ik zo graag naar toe ga voor een gezellig weekend, bijvoorbeeld.

Frits had mij een 'sukkelaar' genoemd 'die niet in de gaten heeft dat elke Balinees je geld afhandig wil maken'.

Deze opmerking blijft mij bezig houden, het lukt mij nog niet om er van los te komen........ Ik vind het moeilijk om te begrijpen dat iemand zo over zijn medemensen (de Balinezen)denkt.

Net als iedereen zal ook hij wel weten dat de Europeanen (Engelsen, Spanjaarden, Portugezen, Fransen, Belgen, Nederlanders) in de afgelopen jaren de oceanen overstaken om met verre landen handel te gaan drijven. Maar daar bleef het niet bij. Slavernij, slavenhandel, onderdrukking, uitbuiting, massamoorden, alle middelen werden door de Europeanen gebruikt om hun economische doel te bereiken. Ook Bali bleef niet gespaard en heeft jarenlang geleden onder de onderdrukking door zijn koloniale heersers. Desondanks zijn de Balinezen hun tradities trouw gebleven en ontvangen ze hun Europese gasten nog steeds met open armen.

Op Bali kom ik zo nu en dan nog wel eens een typische oude koloniaal tegen. Vaak zijn het mannen tussen de 70 en 80 jaar oud die zich nog steeds superieur voelen aan de 'inboorlingen' zoals zij de Balinezen noemen en verwachten dat zij voor hen buigen en onderdanig zijn. Op zo'n moment voel ik mij meer Balinees dan Nederlander. Ik heb dan een sterke drang om op te komen voor de Balinezen en het gedrag van de arrogante Europeaan aan de kaak te stellen. Het is een van de redenen waarom ik mijn boek 'Reizen door het echte Bali' heb geschreven waar ook een stukje geschiedenis over Bali voorkomt. Het is een eerbetoon aan de Balinese bevolking waarvoor ik heel veel respect en bewondering heb.

Met het boek wil ik ook proberen om de Balinese bevolking, met name de gehandicapte kinderen op Bali, te helpen en daarom gaat de opbrengst van het boek naar het project van de Nederlandse stichting High5Rehab in Lovina.

Laat mij maar een 'sukkelaar' zijn, ik ben blij dat ik nog het vermogen heb om respect en begrip op te brengen voor de Balinese bevolking die elke dag een strijd moet voeren om te overleven.

Zo, wat vanmiddag door mijn hoofd speelde toen ik naar de vogels in de denneboom zat te kijken, dat ben ik nu kwijt. Misschien kan ik het nu wel loslaten.

Kees Smetsers

[email protected]

Bali: Een antwoord op de reactie van Frits uit Belgie.

Gisteren ontving ik van Frits uit Belgie een reactie op een van de verhalen over mijn vakantie op Bali in 2009. Deze reactie heeft mij geraakt, dat wil ik niet ontkennen. Daarom heb ik Frits een antwoord gestuurd dat ik hieronder weergeef.

frits schrijft: 01 May 2011, 23:53

Kees, bij ons in Belgie zeggen we: wat ben je toch een
sukkelaar, de Balinees denkt maar 1 ding, hoe krijg ik
het geld van de bule zo snel mogelijk uit zijn zak.
Wordt wakker kerel.

Kees Smetsers schrijft: 02 May 2011, 18:08

Dag Frits,

Het heeft even geduurd, maar ik heb toch besloten om te reageren op jouw woorden van 1 mei 2011. Ik vind het namelijk jammer dat jij zo denkt over de bevolking van Bali. Jouw woorden zijn heel negatief van inhoud en ook heel erg generaliserend.

Ik kom al meer dan 30 jaar in Bali en steeds weer ben ik onder de indruk van de gastvrijheid van de Balinezen, ze geven zoveel terwijl ze niets hebben.
Natuurlijk, in de toeristische gebieden (Kuta, Legian, Ubud, Lovina) wordt je de hele dag aangeklampt door Balinezen die je iets willen verkopen.
En dan is het voor ons westerlingen makkelijk om heel arrogant maar een oordeel over hen te vellen en te zeggen dat ze maar op een ding uit zijn, je geld afhandig te maken.
Wel Frits, jij hoeft daar niet bang voor te zijn want je bent al heel arm.
Iemand die zo over zijn medemensen denkt is namelijk in mijn ogen heel arm ook al is hij misschien materieel heel rijk.

Nee, wij kunnen heel veel leren van de Balinezen wiens levensinstelling is te geven om een goed 'kharma' te krijgen.

Wij westerlingen proberen zoveel mogelijk geld op te stapelen voor een groot huis, grote auto, dure vakanties, en een toekomst vol met (schijn-) zekerheid.

We maken nu een economische crisis door zegt men.
Nou, ga maar eens in de restaurants kijken waar het vol zit met Nederlanders en Belgen die zich tegoed doen aan koffie van 2 euro en appelgebak van 4,50 euro.

Beste Frits, ik ben misschien een sukkelaar zoals jij mij noemt, je zult ongetwijfeld gelijk hebben, maar ik ben o zo blij dat ik nog vertrouwen in de medemens heb.

Voor de Balinezen heb ik alleen maar respect en daarom heb ik mijn boek 'Reizen door het echte Bali geschreven'.
Het is een eerbetoon aan de Balineze bevolking die eeuwenlang is onderdrukt door zijn eigen mensen maar ook door de kolonialen uit de westerse wereld die hun als 'inboorlingen' zagen.
Wat wij westerlingen werkelijk hebben gedaan op Bali, dat staat niet in onze Nederlandse en Belgische geschiedenisboeken.
Wij westerlingen hebben op Bali ( maar ook in andere landen, kijk maar naar Afrika) gemoord met als enig motief geldelijk gewin.

Ik kan je adviseren om het boek van Vicki Baum,Liefde en Dood op Bali, te lezen.
Dan ga je misschien een beetje anders denken over deze mensen.

Ik ga deze reactie afsluiten met jou een heel gelukkige toekomst te wensen.

Kees Smetsers

[email protected]

Bali: Leuke verassingen in Candidasa.

Tijdens de laatste avond in Candidasa lag ik languit op een bedje op het intieme strandje van KELAPA MAS BUNGALOWS te genieten van ondergaande zon. In de verte begon de hemel bovenhet eiland Lembongan en de bergen bij Padangbai te veranderen in ontelbare kleuren die zich weerspiegelden in het water van de zee voor mij. Dit is zo'n mooi plekje om even weg te dwalen en alles even te laten 'bezinken'.

De afgelopen dagen in Candidasa waren weer heel verassend geweest. Veel mensen denken dat Candidasa niet veel te bieden heeft. Op het eerste gezicht lijkt het dorp alleen maar te bestaan uit een kustweg met wat winkeltjes, bungalowparkjes en restaurants. Maar als je er wat langer blijft gebeuren er toch heel veel dingen waardoor je een heel goed gevoel overhoudt aan dit plaatsje aan de oostkust van Bali.

De dag voor deze avond waren we met ons groepje weer wezen eten inASTAWA, een klein maar heel intiem restaurantje aan de hoofdweg van Candidasa, net voor de weg afbuigt richting Bugbug, Perasi en Amlapura. Eten in dit kleine zaakje is elke keer weer een feest. Je wordt er door de eigenaar en zijn personeel helemaal in de watten gelegd. De gerechten zijn allemaal even heerlijk en het is er ook nog eens een keer heel goedkoop. Voor 55.000 rupiah (4,50 euro) heb je een driegangendiner. Het enige negatieve van dit plekje is het feit dat het langs de hoofdweg ligt, maar de warmte en de gastvrijheid van het personeel maakt alles meer dan goed.

Naast het restaurantje is een klein winkeltje, genaamd MAYA SHOP. Toen we daar gisteren na het diner even binnenliepen werden we verrast door de mooie traditionele ikat en de zijden batik collectie die we daar aantroffen. Toen we gingen 'tawarren' (afdingen op de gevraagde prijs) werden we nog meer verrast. De prijzen in dit winkeltje zijn echt heel laag vergeleken met elders. De eigenaresse en zijn vrouw waardeerden het kennelijk dat wij de kunst van het 'tawarren' ons ook eigen hadden gemaakt en er werd heel wat afgelachen tijdens het spel dat 'tawarren' heet en dat echt bij Bali hoort. We verlieten het winkeltje met tassen vol mooie ikat en batik doeken en de vraag in ons hoofd 'hoe krijgen we dat allemaal in onze koffer als we morgen naar huis gaan ?'

Tegenover ASTAWA en de MAYA SHOP ligt een souvenierwinkeltje genaamd FAMILY SHOP. Dat is ongeveer het goedkoopste winkeltje van Bali. Je kunt er heel mooi houtsnijwerk kopen voor echt heel lage prijzen. Als je toch in Candidasa bent en je wilt nog wat mooie dingen van de Balinese creativiteit mee naar huis nemen dan is dit een goed adres. De FAMILY SHOP ligt langs het restaurant CANDI AGUNG van Nyoman. In dit restaurant heb ik vaak heel mooie avonden beleefd. Tijdens deze vakantie is er weer een mooie herinnering bij gekomen, namelijk het afscheid van Putu, onze masseuse in Sidemen. Maar daar heb ik al een keer over geschreven.

Ja......over KELAPA MAS BUNGALOWS hoef ik niets meer te vertellen. De bungalows en de tuin met kokospalmen vormen een heel fijn rustpunt om de omgeving van Candidasa te ontdekken. Bij het strandje is altijd wel een visser in de buurt die je met zijn catamaran naar de stranden van het eiland Lembongan wil brengen, of naar het mooie witte strand Pantai Pasir Putih waar je kunt zwemmen in een turqoise zee. 's Avonds waait er altijd een zeebriesje dat de warmte van de dag verjaagt. Het is zo'n mooie plek om met je voeten in het warme zand te zitten genieten van een mangojuice en de verassingen van weer een dag in Candidasa op je in te laten werken. En daarom hoort Candidasa voor mij bij het echte Bali.......

Emailadres van Kelapa Mas: www.kelapamascandidasa.com

Kees Smetsers

[email protected]

Bali: Afscheid van I Ketut Kumara Giri, onze chauffeur op Bali.

Tijdens de afgelopen dagen heb ik het heel koud gehad. Ik had moeite om weer te wennen aan het nederlandse klimaat, Vooral gedurende de eerste dag, toen de regen de hele dag uit een donkere hemel nierviel, zat ik te bibberen van de kou. Gelukkig gloeit diep binnen mij nog de warmte en de liefde die ik heb ontvangen van de Balinese bevolking.

Terwijl ik door het raam van mijn woonkamer zat te kijken naar de gestaag neervallende regen dacht ik terug aan de zonnige dagen op Bali. Het was weliswaar vaak bewolkt geweest, maar de temperatuur van 30 graden en de liefde van de Balinese bevolking hadden mij een constant geluksgevoel gegeven.

Op de laatste avond van onze vakantie had de Nederlandse consul (Al Purwa) ons uitgenodigd voor een diner. Hij wildede uitgifte van mijn boek 'Reizen door het echte Bali' vieren met een etentje. Daarnaast wilde hij samen met ons het feit vieren dat hij hoofd van de Rotaryclub van heel Indonesie was geworden. Samen met zijn dochter Barbara en zijn zoon Simon gingen we naar een Soedanees restaurant ergens in Kuta waar we genoten van een heerlijk diner met als hoofdgerecht 'Gumari terbang' (een vliegende vis). Het werd een heel leuke avond waarbij wij vooral genoten van de ongedwongen sfeer en de warmte die deze familie uitstraalt.

De volgende dag was het tijd om afscheid te nemen van Bali. We zouden pas 's avonds om 20.05 uur vertrekken met vlucht SQ 947 van Singapore Airlines en hadden nog de hele dag om te gaan genieten van het strand van Kuta.Rond lunchtijd zochten we een mooi plaatsje aan het strand in een van de restaurants van de Discovery Mall, een nieuw winkelcentrum met te dure winkels. We hadden allemaal een gemengd gevoel. Enerzijds vonden we het allemaal weer fijn om terug te keren naar onze geliefden in Nederland, anderzijds wisten we dat we Bali zouden gaan missen.

Om een uur of vijf 's middags kwam I Ketut Kumara Giri ons ophalen om ons naar het vliegveld te brengen. We hadden op ons gemak gedoucht en konden fris aan de lange terugreis beginnen. Dat is toch wel heel fijn, logeren bij de Nederlandse consul waar we de kamers tot ons vertrek mochten houden.

Ketut, zoals wij onze chauffeur altijd noemen, was uiteraard weer op tijd. Dat is een heel prettig gevoel want wij weten uit ervaring dat dit bij andere Balinese chauffeurs niet altijd het geval is. Samen met hem hebben we onvergetelijke dagen op Bali beleefd. Ketut heeft echt iets heel moois aan onze vakantie toegevoegd. Doordat hij intussen zo goed Nederlands spreekt konden wij de hele vakantie met hem uitsluitend Nederlands spreken. Dat is uniek op Bali, de meeste Balinese chauffeurs spreken zelfs geen goed engels. Ketut heeft ons Bali laten beleven op een heel bijzondere manier. Danzij hem hebben wij Bali leren kennen zoals het echt is. Zijn humor, zijn openheid, zijn attente aanwezigheid, echt het heeft diepe indruk op ons gemaakt. Hij is de hele vakantie bij ons geweest en daar hadden wij bewust voor gekozen gezien de gezondheidsproblemen van onze medereizigers. Dat is een goed keuze geweest. Het is een zorgeloze vakantie geworden, voor ons allemaal.

We vonden het prachtig om te zien hoe trots Ketut was op zijn bijna nieuwe Suzuki APV. Een heel mooi busje met leren bekleding en airco waarin 4 personen met bagage en 6 personen zonder bagage op een gerieflijke manier vervoerd kunnen worden. De sponsors in Nederland die ervoor gezorgd hebben dat hij het busje heeft kunnen kopen kunnen er zeker van zijn dat Ketut heel zuinig op zijn busje is.Door het busje heeft Ketut samen met zijn vriendin Erni weer een kans op een goede toekomst gekregen. Het is een van de factoren die er toe hebben geleid dat ze in october/november waarschijnlijk toch kunnen gaan trouwen en samen kunnen gaan beginnen aan een mooie toekomst.

Samen met zijn vriendin Erni was Ketut op de laatste avond van onze vakantie nog even bij ons langs geweest op ons logeeradres bij de consul. Erni wilde namelijk afscheid van ons nemen. Het was aandoenlijk om te zien hoe deze twee lieve Balinese mensen voor ons hun hart openden en lieten merken dat zeons zouden gaan missen. Dat gevoel was bij ons wederzijds. Ze zijn eenbeetje 'familie' van ons geworden ze hebben een plaatsje in ons hart gekregen.

Op de dag van ons vertrek namen we afscheid van Marina, de vrouw van de Nederlandse consul. Daarna vertrokken we naar het vliegveld (15 minuten rijden) waar we tot onze verassing werden opgewacht door Erni, de vriendin van Ketut. Zij was als een razende op haar brommertje vanaf haar werk naar het vliegveld gereden om ons nog te kunnen ontmoeten. Dat er bij ons op dat moment een kikker in de keel kwam en traantjes in de ogen hoef ik niet uit te leggen. We beleefden nog maar eens wat Bali te bieden heeft. Erni en Ketut zijn echte voorbeelden van een bevolking waarvoor wij diepe respect hebben gekregen.

De drie weken van onze vakantie waren gevuld geweest met veel emotionele momenten. Het hoogtepunt was toch wel het moment dat wij op het project van de stichting High5Rehab (www.high5rehab.org) in Lovina een Balinees kindje zijn eerste stappen zagen maken en nog een beetje wankel naar zijn trotse ouders zagen lopen die met gespreide armen het kind opvingen. Het jongetje was een paar maanden geleden in Lovina door een Nederlandse arts geopereerd en had daarna een proces van revalidatie en fysiotherapie ondergaan. Op 'Hari Nyepi' (Nieuwjaarsdag) was het kind een dag naar zijn ouders gegaan en juist op die dag had het kind zijn eerstezelfstandige stappen van zijn leven gezet. Toen wij dit moment meemaakten in het bijzijn van een emotionele Marieke de Wit (de coordinatrice van het project in Lovina) waren wel allemaal ontroerd. Wat een geweldig werk wordt hier verricht door Marieke en haar medewerk(st-)ers !

Het thuis komen in Nederland was goed. Elke keer ervaar ik hoe fijn het is om een 'warm thuis' te hebben. Hier is het middelpunt van mijn leven. Ikervaar het als een voorrecht om in twee zo mooie werelden te leven, de wereld om mij heen op de Bekersberg in Oirschot, en daarnaast het paradijslijk mooie Bali waar ik zo nu en dan naar toe kan gaan.

Afgelopen zondag heb ik eindelijk weer een wedstrijdje kunnen hardlopen, namelijk de tien kilometer van Drunen. Een tijdje geleden ben ik via mijn broer Ben in contact gekomen met het 'Running Team Oirschot'. Dat is een enthousiaste groep mensen die zich inzet voor mensen uit Oirschot die kanker hebben. Tijdens hardloopwedstrijden vragen ze aandacht voor hun project en worden daarbij gesteund door sponsors die hun hart geopend hebben en 'Running Team Oirschot' financieel helpen om hun doelen te realiseren.Onlangs is er een groot doel bereikt, namelijk het verwerven van een bungalow op een landgoed in Posterholt waar mensen uit Oirschot die kanker hebben een weekendjeafstand kunnen nemen van hun dagelijkse zorgen. Ik ben diep onder de indruk van hetgeen deze kleine groep enthousiaste mensen hebben bereikt en heb mij daarom als vrijwilliger en loper aangemeld.

Toen ik in Drunen samen met mijn broer bezig was met de tien lange kilometers ( ik worstelde nog een beetje met de jetlag) dacht ik aan de voorbije weken en maanden. Er is zoveel gebeurd in mijn leven, vooral na de uitgifte van mijn boek 'Reizen door het echte Bali'. Het is echt een heel bijzondere ervaring geworden. Ik ben dichter bij mijzelf gekomen en ik heb heel veel mensen ontmoet die hun hart geopend hebben. Al die mensen wil ik graag bedanken.

Bedankt Marieke, omdat wij er bij konden zijn toen het Balinese jongeteje op het project van High5Rehab in Lovian de eerste stappen van zijn nog jonge leven maakte, een moment dat wij nooit zullen vergeten.

Bedankt Made Sepel en Kadek, voor de warme ontvangst met frangipanibloemen in Sidemen.

Bedankt Nyoman, omdat jij er voor zorgde dat Putu helemaal vanuit Sidemen op haar brommertje naar Candidasa kon komen om ons ter verassen met een massage.

Bedankt 'Docter Putu' dat je je hart hebt geopend en je kwetsbaarheid hebt laten zien. Ik heb dat als iets unieks ervaren. Voor mij was het een onverwacht kado en daardoor ben je in mijn hart gekomen.

Bedankt Erni en Ketut. Jullie liefde voor elkaar en voor ons heeft diep indruk op ons gemaakt. Jullie zijn een voorbeeld van de Balinese bevolking die wij in ons hart hebben gesloten.

Bedankt Jan en Erna, Nol en Jose, ik heb er van genoten om jullie gids te zijn op Bali. Het was mooi om te zien hoe jullie ieder op jullie eigen manier Bali hebben beleefd.

Bedankt Angela, dat je bij mij was.

Kees Smetsers ([email protected])

Voor iedereen die in de toekomst gebruik wil gaan maken van de diensten van Ketut volgen hier zijn gegevens:

Naam: I Ketut Kumara Giri (kortweg: Ketut)

Adres: Jalan Kerta Dalem Sai IV Sidakarya Denpasar Bali

Email: giri _ bali05 @ yahoo.com

Website: www. giribali.4 _ all.org.

Telefoon: 08124650687